14 - سيّد ذو الفقار « 1 » ملك الشعرا سيّد قوام الدين حسين بن صدر الدين على شيروانى متخلص به ذو الفقار « 2 » از شاعران معروف ايران در قرن هفتم هجريست . اينكه هدايت او را معاصر خاقانى و فلكى و جمال الدين اصفهانى نوشته ظاهرا صحيح نيست و با سنهء 679 كه خود او در تاريخ وفات اين شاعر ذكر كرده و يا با سنهء 689 كه ديگران دربارهء سال درگذشت او ثبت نموده‌اند ، و صحيح‌تر به نظر مىرسد ، سازگارى ندارد مگر آنكه براى وى عمرى طولانى تصوّر كنيم كه ذكرى از آن در كتب تراجم نيامده است . بهرحال اين اشتباه هدايت منشاء اشتباه بعضى از متأخّرين شده است كه سيّد ذو الفقار را از گويندگان سدهء ششم هجرى شمرده‌اند . ظهور او بنابر تصريح آذر در عهد دولت سلطان محمّد بن تكش خوارزمشاه ( 596 - 617 ) يعنى در اوايل قرن هفتم بوده است و بنابر قول دولتشاه سمرقندى « در ملك عراق قصد ملازمت سلطان خوارزمشاه نمود و سلطان او را مراعات كردى و مقامات و تواريخ سلطان آنچه مىگذشت نظم مىكرد » « 3 » و اگر اين قول درست باشد پيوستن سيّد

--> ( 1 ) - دربارهء او رجوع شود به : * تذكرة الشعراء دولتشاه سمرقندى چاپ تهران ص 146 ببعد * دانشمندان آذربايجان تأليف مرحوم محمد على تربيت ص 153 - 155 * مجمع الفصحاء هدايت ج 1 ص 219 * آتشكدهء آذر چاپ هند ص 49 و مآخذ ديگرى از قبيل خزانهء عامره و گلستان ارم و غيره . ( 2 ) - : كمينه بندهء درگاه عالى ذو الفقار آمد * كه يا بى در ازاى طبع او مر برق را كودن ( 3 ) - تذكرة الشعراء ص 146